Հողամասի հատակագծում և կառուցապատում

Ապագա տան նախագիծը ընտրելիս հաճախ առաջանում է հարց՝ ինչպես տեղադրել այն հողամասում։ Այստեղ կարող է օգտակար լինել շենքերի, շինությունների և կառույցների տեղադրման նորմերի մասին տեղեկությունը։

ՌԴ քաղաքաշինական օրենսգիրքը՝ 29.12.2004 թ. N 190-ФЗ, մտցրել է կարմիր գծի հասկացությունը, որով նշվում է «հանրային օգտագործման տարածքների առկա, նախատեսվող (փոփոխվող, նոր ձևավորվող) սահմանները, այն հողամասերի սահմանները, որոնց վրա տեղակայված են էլեկտրահաղորդման գծեր, կապի գծեր (այդ թվում գծային-կաբելային կառույցներ), խողովակաշարեր, ավտոճանապարհներ, երկաթուղային գծեր և այլ նմանատիպ կառույցներ»։ Հողամասի հնարավոր կառուցապատման գիծը չափվում է հենց կարմիր գծից։ Բացի այդ, կան սահմանափակումներ շենքերի, շինությունների, կառույցների, տնտեսական շինությունների և կանաչ տնկարկների տեղադրման վերաբերյալ հարևան հողամասի սահմանի նկատմամբ, ինչպես նաև նվազագույն հակահրդեհային հեռավորություններ։

Համաձայն ՍՊ 53.13330.2011 «Քաղաքացիների այգեգործական (ամառանոցային) միավորումների տարածքների հատակագծում և կառուցապատում, շենքեր և կառույցներ», ինչպես նաև ՍՊ 30-102-99 «Ցածրահարկ բնակելի շինարարության տարածքների հատակագծում և կառուցապատում» սահմանված են հետևյալ նվազագույն հեռավորությունները՝

• բնակելի տան և փողոցների կարմիր գծի* միջև — ոչ պակաս, քան 5 մ;
• բնակելի տան և անցուղիների կարմիր գծի** միջև — ոչ պակաս, քան 3 մ;
• տնտեսական շինությունների և փողոցների ու անցուղիների կարմիր գծերի միջև — ոչ պակաս, քան 5 մ;
• բնակելի տան և հարևան հողամասի սահմանի*** միջև — ոչ պակաս, քան 3 մ;
• մանր անասուն և թռչուն պահելու շինության և հարևան հողամասի սահմանի միջև — ոչ պակաս, քան 4 մ;
• այլ շինությունների (բաղնիք, ավտոտնակ և այլն) և հարևան հողամասի սահմանի միջև — ոչ պակաս, քան 1 մ;
• բարձրահասակ ծառերի բների և հարևան հողամասի սահմանի միջև — ոչ պակաս, քան 4 մ;
• միջինահասակ ծառերի բների և հարևան հողամասի սահմանի միջև — ոչ պակաս, քան 2 մ;
• թփերի և հարևան հողամասի սահմանի միջև — ոչ պակաս, քան 1 մ։

* - փողոց — հանրային օգտագործման տարածք՝ նախատեսված տրանսպորտի և հետիոտների շարժման համար, որն ընդգրկում է երկշերտ երթևեկելի մաս, եզրաշերտեր, ջրահեռացման խրամներ և ամրացնող բերմեր;

** — անցուղի — տարածք՝ նախատեսված տրանսպորտի և հետիոտների շարժման համար, որն ընդգրկում է մեկշերտ երթևեկելի մաս, եզրաշերտեր, ջրահեռացման խրամներ և ամրացնող բերմեր։

*** — բնակելի տան/շինությունների և հարևան հողամասի սահմանի միջև հեռավորությունը չափվում է պատվանդանից կամ տան, շինության պատից (պատվանդանի բացակայության դեպքում), եթե տան և շինության տարրերը (էրկեր, շքամուտք, ծածկ, տանիքի ելուստ և այլն) պատի հարթությունից դուրս են գալիս ոչ ավելի, քան 50 սմ։ Եթե տարրերը դուրս են գալիս ավելի քան 50 սմ, հեռավորությունը չափվում է դուրս ցցված մասերից կամ դրանց գետնի վրա պրոյեկցիայից (տանիքի կոնսոլային ծածկ, սյուների վրա տեղակայված երկրորդ հարկի տարրեր և այլն)

Լրացուցիչ սահմանափակումներ՝ համաձայն ՍՊ 53.13330.2011 «Քաղաքացիների այգեգործական (ամառանոցային) միավորումների տարածքների հատակագծում և կառուցապատում, շենքեր և կառույցներ».

• հարևան հողամասի սահմանից 1 մ հեռավորության վրա տեղակայված տնտեսական շինությունների տանիքի թեքությունը պետք է ուղղված լինի այնպես, որ անձրևաջուրը չհոսի հարևան հողամաս;
• շինությունների միջև նվազագույն հեռավորությունները, այդ թվում հարակից հողամասերում տեղակայվածների. բնակելի տանից մինչև բաղնիք (սաունա), ցնցուղ, զուգարան — 8 մ; ջրհորից մինչև կոմպոստային սարք և զուգարան — 8 մ;
• տնտեսական շինությունները բնակելի տանը կցելու դեպքում հարևան հողամասի սահմանից հեռավորությունը չափվում է յուրաքանչյուր օբյեկտից առանձին, օրինակ՝ տուն-ավտոտնակ (տնից ոչ պակաս, քան 3 մ, ավտոտնակից ոչ պակաս, քան 1 մ); տուն-անասուն և թռչուն պահելու շինություն (տնից ոչ պակաս, քան 3 մ, անասուն և թռչուն պահելու շինությունից ոչ պակաս, քան 4 մ)։

Լրացուցիչ սահմանափակումներ՝ համաձայն ՍՊ 30-102-99 «Ցածրահարկ բնակելի շինարարության տարածքների հատակագծում և կառուցապատում». բնակելի սենյակների պատուհաններից մինչև հարևան տան պատերը և տնտեսական շինությունները (շտեմարան, ավտոտնակ, բաղնիք), որոնք տեղակայված են հարևան հողամասերում, հեռավորությունը պետք է լինի ոչ պակաս, քան 6 մ։

Նվազագույն հակահրդեհային հեռավորություններ.

• հողամասերում ծայրամասային բնակելի տների և բնակելի տների խմբերի միջև, ինչպես նաև անցուղու հակադիր կողմերում տեղակայված տների միջև (համաձայն ՍՊ 53.13330.2011).

	Շինության կրող և պարփակող կոնստրուկցիաների նյութը	Նվազագույն հեռավորություններ, մ
		Ա	Բ	Գ
Ա	Քար, բետոն, երկաթբետոն և այլ չհրկիզվող նյութեր	6	8	10
Բ	Նույնը՝ փայտե ծածկերով և ծածկույթներով, որոնք պաշտպանված են չհրկիզվող և դժվարահրկիզ նյութերով	8	8	10
Գ	Փայտանյութ, կարկասային պարփակող կոնստրուկցիաներ չհրկիզվող, դժվարահրկիզ և հրկիզվող նյութերից	10	10	15

• շենքերի միջև (ինչպես նաև բնակարանին կից հողամասերում ծայրամասային շինությունների և շինությունների խմբերի միջև) (համաձայն ՍՊ 30-102-99).

Շենքի հրակայունության աստիճանը	Հեռավորություն, մ, շենքերի հրակայունության աստիճանի դեպքում
	I, II	III	IIIա, IIIբ, IV, IVա, V
I, II	6	8	10
III	8	8	10
IIIա, IIIբ, IV, IVա, V	10	10	15

I — Շենքեր՝ բնական կամ արհեստական քարե նյութերից, բետոնից կամ երկաթբետոնից կրող և պարփակող կոնստրուկցիաներով՝ թերթային և սալային չհրկիզվող նյութերի կիրառմամբ;

II — Նույնը։ Շենքերի ծածկույթներում թույլատրվում է կիրառել չպաշտպանված պողպատե կոնստրուկցիաներ;

III — Շենքեր՝ բնական կամ արհեստական քարե նյութերից, բետոնից կամ երկաթբետոնից կրող և պարփակող կոնստրուկցիաներով։ Ծածկերի համար թույլատրվում է փայտե կոնստրուկցիաներ՝ պաշտպանված սվաղով կամ դժվարահրկիզ թերթային, ինչպես նաև սալային նյութերով։ Ծածկույթի տարրերին չեն ներկայացվում հրակայունության սահմանների և կրակի տարածման սահմանների պահանջներ, ընդ որում ձեղնահարկի ծածկույթի փայտե տարրերը ենթարկվում են հրապաշտպան մշակման;

IIIա — Շենքեր՝ հիմնականում կարկասային կոնստրուկտիվ սխեմայով։ Կարկասի տարրերը — չպաշտպանված պողպատե կոնստրուկցիաներից։ Պարփակող կոնստրուկցիաները — պողպատե պրոֆիլավորված թերթերից կամ այլ չհրկիզվող թերթային նյութերից՝ դժվարահրկիզ մեկուսիչով;

IIIբ — Հիմնականում մեկհարկանի շենքեր՝ կարկասային կոնստրուկտիվ սխեմայով։ Կարկասի տարրերը — ամբողջական կամ սոսնձված փայտանյութից, որն ենթարկվել է հրապաշտպան մշակման՝ ապահովելով կրակի տարածման պահանջվող սահմանը։ Պարփակող կոնստրուկցիաները — վահանակներից կամ տարր առ տարր հավաքումից՝ փայտանյութի կամ դրա հիմքով նյութերի կիրառմամբ։ Պարփակող կոնստրուկցիաների փայտանյութը և այլ հրկիզվող նյութերը պետք է ենթարկվեն հրապաշտպան մշակման կամ պաշտպանվեն կրակի և բարձր ջերմաստիճանների ազդեցությունից այնպես, որ ապահովվի կրակի տարածման պահանջվող սահմանը։

IV — Շենքեր՝ ամբողջական կամ սոսնձված փայտանյութից և այլ հրկիզվող կամ դժվարահրկիզ նյութերից կրող և պարփակող կոնստրուկցիաներով, որոնք կրակի և բարձր ջերմաստիճանների ազդեցությունից պաշտպանված են սվաղով կամ այլ թերթային կամ սալային նյութերով։ Ծածկույթի տարրերին չեն ներկայացվում հրակայունության սահմանների և կրակի տարածման սահմանների պահանջներ, ընդ որում ձեղնահարկի ծածկույթի փայտե տարրերը ենթարկվում են հրապաշտպան մշակման;

IVա — Հիմնականում մեկհարկանի շենքեր՝ կարկասային կոնստրուկտիվ սխեմայով։ Կարկասի տարրերը — չպաշտպանված պողպատե կոնստրուկցիաներից։ Պարփակող կոնստրուկցիաները — պողպատե պրոֆիլավորված թերթերից կամ այլ չհրկիզվող նյութերից՝ հրկիզվող մեկուսիչով;

V — Շենքեր, որոնց կրող և պարփակող կոնստրուկցիաներին չեն ներկայացվում հրակայունության սահմանների և կրակի տարածման սահմանների պահանջներ։