Սկանդինավյան ոճ

Սկանդինավյան ոճը սկիզբ է առնում մոտավորապես 19-րդ դարի վերջից և ընդգրկում է հսկայական աշխարհագրական շրջաններ, այդ թվում՝ Ֆինլանդիան, Դանիան, Նորվեգիան, Շվեդիան և Իսլանդիան։ Հենց այս սկանդինավյան մշակույթների, լեզուների, ավանդույթների և հայացքների բազմազանությունից է ծնվել սկանդինավյան դիզայնի փիլիսոփայությունը, որն կարևոր դեր է խաղացել համաշխարհային ճարտարապետության մեջ։

Մենք գիտենք, որ ֆրանսիացիները հայտնի են իրենց նրբագեղությամբ, գերմանացիները — ճշտապահությամբ և կոկիկությամբ, իսկ սկանդինավացիները — անշտապությամբ և հանգամանալիությամբ։ Այսպես՝ մարդկանց բնավորությունն ու ազգի ազգային ավանդույթներն ամենավառ կերպով դրսևորվում են նաև նորդիկ ինտերիերի ձևավորման մեջ։

Սկանդինավյան ոճը կլանել է հյուսիսային ժողովուրդների այնպիսի բնավորության գծեր, ինչպիսիք են զսպվածությունն ու որոշակի խստությունը, սառնությունն ու լռակյացությունը, ինչպես նաև սերն ու հարգանքը բնության հանդեպ։ Սկանդինավյան ինտերիերի հիմնական հատկանիշներն են — բնականությունը, պարզությունն ու անկեղծությունը։ Ուստի սկանդինավյան ոճի ինտերիերներում դեկորն նվազագույն է, և դրանք կատարված են բաց, բնական երանգներով՝ պարզ ու բնական նյութերից, սակայն միաժամանակ ինքնատիպ են ու անհատական։

Համաեվրոպական բարոկկո և կլասիցիզմ ոճերի ազդեցությունն արտացոլվել է նաև Սկանդինավիայի ճարտարապետության վրա, սակայն չի զրկել այն ազգային ինքնատիպությունից։

Տարածության կազմակերպման մեջ նախևառաջ ուշադրություն են գրավում ռացիոնալությունն ու լակոնիկությունը։ Պարզ, ընդարձակ և ուղղանկյուն սենյակները կահավորված են միայն ամենաանհրաժեշտ կահույքով, ավելորդ ոչինչ չկա։ Ինտերիերի սկանդինավյան ոճը համարվում է ամենակարգապահը, որը չի հանդուրժում մանրամասների նկատմամբ անփույթ վերաբերմունք։ Նման իրավիճակում դիզայն-նախագծում ստիպված ես մանրակրկիտ, մինչև մանրուքը, մտածել կահավորման բոլոր մանրամասները։

ՍԿԱՆԴԻՆԱՎՅԱՆ ՏՈՒՆ — հիմնական գծեր

Սկանդինավյան ոճը չի տառապում ավելորդ շքեղություններից և առաջին հայացքից հանգում է ինտերիերի ստեղծմանը, որը շատ նման է մինիմալիզմին, սակայն եթե ուշադիր նայես, ակնհայտ կդառնա, որ սկանդինավյան տունը շատ ինքնատիպ է ու յուրահատուկ։ Եվ նույնիսկ եվրոպական մշակույթների հսկայական ազդեցությունը չկարողացավ ջնջել այն գծերը ճարտարապետության և դիզայնի մեջ, որոնք բնորոշ են միայն սկանդինավյան ոճին։

Սկանդինավյան ինտերիերների նման բնորոշ գիծ կարելի է համարել բնական նյութերի օգտագործումը, ինչպիսիք են փայտն ու քարը։ Սկանդինավյան դիզայնի հիմնական տեսակները կարելի է համարել կաղնին և հաճարենին — սրանք կարծր փայտատեսակներ են՝ շատ գեղեցիկ հյուսվածքով և հուսալիության լավ ցուցանիշներով։ Բնական նյութերն օգտագործվում են արտաքին և ներքին հարդարման ժամանակ՝ ընդգծելով այն հանգամանքը, որ սկանդինավյան ոճը ծնվել է վիկինգների և խիստ հյուսիսային ժողովուրդների ժառանգների կողմից։

Ինտերիերի սկանդինավյան ոճում բնական նյութերի, առաջին հերթին փայտի նկատմամբ ավանդական սերը զուգակցվում է դրա մշակման նոր տեխնոլոգիաներ և նոր նյութեր օգտագործելու ձգտման հետ — քրոմապատ մետաղ, ապակի, հյուսված դետալներով հարդարում, դեկորատիվ գործվածքներ։

Կայացած սկանդինավյան ոճն առանձնանում է բնականությամբ, պարզությամբ և անկեղծությամբ։ Սա անպաճույճ ոճ է — բաց փայտի տախտակե հատակներ, բաց պատեր, պարզ փայտե կահույք։ Հատակի փայտե տախտակները, որոնք հնում քերում էին, այժմ սպիտակեցվում են հատուկ եղանակով։ Հատակին և կահույքին ներկեր, եթե կիրառվում են, ապա նույնպես բաց բնական երանգներով՝ մոխրագույնավուն, բեժ, կապտավուն, կանաչավուն։ Իսկ փայտե պատերը ծածկում են կիսաթափանցիկ ներկի բարակ շերտով։ Սկանդինավյան տան փայտե մակերևույթների հետ ներդաշնակ են աղյուսից կամ բնական քարից պատերը կամ դրանց առանձին հատվածները։ Միագույն պատերի բաց մակերևույթին — գեղանկարչություն կամ լուսանկարներ բարակ շրջանակներում։

ՍԿԱՆԴԻՆԱՎՅԱՆ ՈՃ — գույն

Ինտերիերում և ճարտարապետության մեջ սկանդինավյան ոճին բնորոշ գունային գամման ավելի հակված է բաց տոների և երանգների կիրառմանը։ Տաք տոների պարտադիր առկայությունը, ինչպիսիք են կաթնագույնը, դեղինը, բաց տեռակոտան — ընդգծում են սկանդինավյան ոճում այդ վայրերում բնակվող ժողովուրդների ձգտումը դեպի ջերմությունն ու արևի լույսը։

Սկանդինավյան ինտերիերների գունային կազմում բավականին ակտիվ գերիշխում են սպիտակ և կապույտ գույները, փափուկ խլացված կանաչը, մոխրագույնի, փիրուզագույնի, սաթադեղինի տարբեր երանգները — կիրառվում են առանձին դետալներն ընդգծելու համար։

Շվեդիայի բնակելի տարածքներին բնորոշ է կահույքի փոքր քանակը և սպիտակի ու կարմիրի կամ կարմիրի ու կանաչի կոնտրաստային համադրությունը։ Սկանդինավյան սենյակների պատերը, որոնք ծածկված են փայտե վահանակներով, սովորաբար ներկում են սպիտակ կամ կանաչ գույներով, իսկ կահավորման մեջ պարտադիր առկա են կարմիր դետալներ։

ՍԿԱՆԴԻՆԱՎՅԱՆ ՈՃ — կահույք

Սկանդինավյան ոճով ձևավորված ինտերիերն առանձնանում է նրանով, որ դրանում կահույքն այնքան էլ շատ չէ, ամեն ինչ հակված է կենդանի բնության և արևի լույսի հետ համադրությանը։ Պատերի մակերևույթը, որպես կանոն, ներկում են մեկ տոնով, իսկ պատերի մակերևույթներին բազմազանություն են հաղորդում բարակ շրջանակներում տեղադրված նկարներով և լուսանկարներով։ Գծերի սահունությունն ու նրբագեղությունը լայնորեն օգտագործում են կահույքի պատրաստման համար, որը կարող է ընդգծել սկանդինավյան ոճը։

Ցածր և անպայման բաց գույնի կահույքը, պարտադիր բնական նյութերից, սկանդինավյան ինտերիերի առանձնահատկությունն է։ Ամենից հաճախ կահույք պատրաստելու և սկանդինավյան ոճը ընդգծելու համար օգտագործում են բաց երանգների բնական փայտ, սովորաբար դրանք բաց տերևաթափ տեսակներ են, ավելի հազվադեպ — եղևնի կամ սոճի։ Չներկված փայտը, միայն թեթևակի պաշտպանված թափանցիկ լաքի շերտով, շատ բնական է երևում։ Նյութի բնականությունը փոխանցվում է նաև ինտերիերի առարկաների ձևին։

Կոնտրաստային բարձերը, վառ գործվածքե ծածկոցները և փափուկ գորգերը հաճախ դառնում են հաջող լրացում սկանդինավյան ոճի կահույքին և ինտերիերներին։

ՍԿԱՆԴԻՆԱՎՅԱՆ ՈՃ — դեկոր և աքսեսուարներ

Սկանդինավյան ոճի դեկորում նրբագեղության և փափկության կողքին առկա է որոշակի վայրենություն և նախնադարյանություն, հավանաբար ժառանգված այն հին ծովագնացներից, որոնք երբեմն բնակվել են այս վայրերում։

Սկանդինավյան ինտերիերներում դեկորացիան գրեթե բացակայում է, սակայն միաժամանակ այս ոճին ինքնատիպություն չես մերժի։ Օգտագործվում են կտավե և բամբակյա գործվածքներ, դրանց նախշում ամենից հաճախ հանդիպում են վանդակ կամ շերտ, կրկին բաց երանգներով՝ կապույտ սպիտակի հետ, նուրբ կանաչ բեժի հետ։ Կահույքը ծածկոցներով է, սովորաբար կտավե։

Քանի որ հյուսիսում բնական լույսը քիչ է, ինտերիերներում օգտագործվում է մեծ քանակությամբ լուսատուներ, դրանց ձևավորումը նույնպես սկանդինավյան դիզայնի «այցեքարտերից» մեկն է։ Սկանդինավյան տունը լցված է լույսով — մեծ սեղանի լամպեր գործվածքե աբաժուրներով, հատակի լամպեր, տարբեր ձևերի և չափերի առաստաղի լուսատուներ, կետային՝ ամրացված լարի կամ մետաղական կմախքի վրա։

Սկանդինավյան ոճի համար վառ կերպով երևում է հյուսիսային ժողովուրդների ձգումը դեպի բնությունը և սերը նրա ստեղծագործությունների հանդեպ։ Նման վերաբերմունքի շատ բնորոշ դրսևորում կարելի է անվանել ինտերիերում տարբեր կանաչի առատությունը։ Ծաղիկներ ծաղկամաններում, ծաղկաթաղարներում և կաթսաներում, պարտադիր կենդանի, սկանդինավյան ոճը լիովին բացառում է կանաչ տնկարկների իմիտացիան։

Տիպիկ սկանդինավյան ինտերիերում, որպես կանոն, առկա են թափանցիկ ապակին և խեցեղենը, ինչպես նաև կոբալտե նկարազարդումով խեցեղեն — խորհրդանիշներ, որոնք մարմնավորում են ջրառատությունն ու հազարավոր լճերը, որոնցով այդքան հայտնի է Սկանդինավիան։

ՍԿԱՆԴԻՆԱՎՅԱՆ ՈՃ — գերազանց լուծում ժամանակակից ինտերիերների համար

Ինտերիերի սկանդինավյան ոճի համար գլխավոր կանոնը մնում է բնականությունը ամեն ինչում, մինչև մանրուքները։

Մարդիկ, որոնք նախընտրում են սկանդինավյան ոճը, այն ընտրում են՝ նախապես շեշտը դնելով տարածության և լույսի վրա սենյակներում։ Իսկ սկանդինավյան ոճի էկոլոգիական ձգտումը դեպի բնական նյութերն այն է՛լ ավելի արդիական և պահանջված է դարձնում մեր օրերում։

Մեր ժամանակներում սկանդինավյան ոճը հաճախ օգտագործվում է ինչպես բնակարանների ինտերիերներ ստեղծելու, այնպես էլ տներ կամ գյուղական ամառանոցներ կառուցելու համար։ Որպես կանոն, հանգիստ, նորդիկ բնավորությամբ մարդիկ նախընտրում են հենց սկանդինավյան ոճը։

Ընտրելով սկանդինավյան ոճը որպես ինտերիերի ձևավորման հիմք՝ Դուք կկարողանաք դիպչել սկանդինավյան ժողովուրդների և այդ վայրերի բնության էությանը, զգալ արևի լույսի ճարտարապետությունն ու բնական նյութերի անկեղծությունը։